Cơ sở dữ liệu là gì? Thông tin cơ bản về cơ sở dữ liệu

122 lượt xem
Chia sẻ:
Cơ sở dữ liệu là gì? Thông tin cơ bản về cơ sở dữ liệu

Trong thời đại 4.0, khái niệm về cơ sở dữ liệu trở thành một yếu tố không thể thiếu và đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong hầu hết các lĩnh vực công việc. Vậy chính xác cơ sở dữ liệu là gì? Để giúp bạn hiểu rõ hơn về cơ sở dữ liệu, từ định nghĩa cơ bản tới các loại cơ sở dữ liệu và ứng dụng của chúng trong doanh nghiệp hiện nay, bài viết này của Luci sẽ cung cấp những thông tin hấp dẫn và chi tiết.

Cơ sở dữ liệu là gì?

Cơ sở dữ liệu là một hệ thống dữ liệu được tổ chức và lưu trữ bằng hình thức điện tử. Điều này bao gồm một tập hợp các thông tin và dữ liệu được xây dựng theo một cấu trúc cụ thể. Mục đích của cơ sở dữ liệu là đáp ứng nhu cầu sử dụng và khai thác từ nhiều người dùng hoặc chương trình ứng dụng đồng thời.

So với việc lưu trữ thông tin dưới dạng các tệp tin đơn lẻ trên máy tính, việc sử dụng cơ sở dữ liệu giúp khắc phục nhược điểm của phương pháp lưu trữ truyền thống. Dữ liệu trong cơ sở dữ liệu được tổ chức một cách nhất quán, từ đó giảm thiểu sự trùng lặp thông tin.

Cơ sở dữ liệu là hệ thống dữ liệu được lưu trữ nhằm đáp ứng nhu cầu người dùng
Cơ sở dữ liệu là hệ thống dữ liệu được lưu trữ nhằm đáp ứng nhu cầu người dùng

Truy vấn dữ liệu có nghĩa là gì?

Truy vấn dữ liệu là quá trình tìm kiếm và hiển thị dữ liệu từ một cơ sở dữ liệu, bao gồm hai hoạt động chính là indexing và querying.

Querying là quá trình tìm kiếm dữ liệu dựa trên các tiêu chí cụ thể. Khi truy vấn dữ liệu, người dùng chỉ định các điều kiện và thông tin mà họ muốn lấy ra từ cơ sở dữ liệu. Hệ thống sẽ xử lý truy vấn và trả về các kết quả phù hợp.

Indexing là một phương pháp giúp tăng hiệu suất của việc truy vấn dữ liệu. Tương tự như việc sắp xếp sách trong thư viện theo thể loại và thứ tự, việc sắp xếp dữ liệu trong cơ sở dữ liệu giúp tìm kiếm và truy vấn dữ liệu trở nên nhanh chóng và dễ dàng hơn. Các chỉ mục (indexes) được tạo ra để định vị và tổ chức dữ liệu, tạo ra một cấu trúc tìm kiếm hiệu quả.

Truy vấn cơ sở dữ liệu là gì?

Truy vấn cơ sở dữ liệu là gì? Đây là quá trình thu thập thông tin từ nhiều bảng trong một cơ sở dữ liệu quan hệ, dựa trên các tiêu chí liên quan. Chúng được sử dụng để truy cập thông tin cụ thể, thực hiện phân tích, thay đổi dữ liệu hoặc thực hiện các hoạt động khác có liên quan đến dữ liệu.

Trong truy vấn cơ sở dữ liệu, có hai dạng chính là truy vấn chọn và truy vấn hành động. Truy vấn chọn được sử dụng để trích xuất dữ liệu dựa trên các điều kiện cụ thể, trả về kết quả là một tập hợp các bản ghi thỏa mãn điều kiện đó. Truy vấn hành động thực hiện các thao tác có tác động đến dữ liệu, như thêm mới bản ghi, cập nhật bản ghi hoặc xóa bản ghi trong hệ thống.

Phân loại cơ sở dữ liệu 

Các cách để phân loại cơ sở dữ liệu là gì? Trên thực tế, có rất nhiều cách thức để có thể phân loại được chúng. Chẳng hạn như phân loại theo loại cấu trúc, hình thức lưu trữ, đặc tính sử dụng,…

Phân loại theo loại cấu trúc

Phân loại theo loại dữ liệu là cách chia nhỏ các cơ sở dữ liệu dựa trên cấu trúc và tính chất của dữ liệu trong đó. 

  • Cơ sở dữ liệu có cấu trúc: Dữ liệu được tổ chức theo một cấu trúc xác định trước. Tương tự như một thư viện với các hồ sơ được đánh nhãn và phân loại rõ ràng. Dễ dàng quản lý hay truy xuất thông tin.
  • Cơ sở dữ liệu phi cấu trúc: Đây là loại cơ sở dữ liệu không có cấu trúc xác định trước. Dữ liệu thường là dạng thô, không đồng nhất và không tuân theo một mô hình cụ thể. Cần chuyển đổi thành dữ liệu có cấu trúc thông qua quá trình chuẩn hóa.
  • Cơ sở dữ liệu bán cấu trúc: Tức là loại cơ sở dữ liệu mà dữ liệu có một cấu trúc nhất định, nhưng không đồng nhất. Cấu trúc dữ liệu phụ thuộc vào nội dung của dữ liệu. Cơ sở dữ liệu bán cấu trúc có nhiều ưu điểm, cho phép lưu trữ nhiều loại dữ liệu khác nhau và được sử dụng rộng rãi trên Internet.
Cơ sở dữ liệu được phân loại theo cấu trúc
Cơ sở dữ liệu được phân loại theo cấu trúc

Phân loại theo hình thức lưu trữ, mô hình tổ chức

Đây là cách chia nhỏ các cơ sở dữ liệu dựa trên cách dữ liệu được tổ chức và lưu trữ. 

  • Cơ sở dữ liệu dạng tệp: Dữ liệu được lưu trữ dưới dạng các tệp tin độc lập nhau, chẳng hạn như văn bản, ảnh, hoặc các tệp cơ sở dữ liệu nhỏ. Mỗi tệp tin chứa thông tin về một đối tượng hoặc tập hợp đối tượng.
  • Cơ sở dữ liệu quan hệ: Dữ liệu được tổ chức thành các bảng dữ liệu gọi là thực thể. Các thực thể có mối quan hệ với nhau thông qua các liên kết được gọi là quan hệ. Mỗi một quan hệ sẽ có thuộc tính riêng biệt để định danh bản ghi duy nhất. Các hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ như MS SQL Server, Oracle, MySQL là những ví dụ phổ biến của loại cơ sở dữ liệu này.
  • Cơ sở dữ liệu phân cấp: Dữ liệu được tổ chức thành một cây cấu trúc. Dữ liệu được lưu trữ dưới dạng các hồ sơ và được kết nối với nhau qua các liên kết. Mỗi thực thể là một tập hợp các thực thể con, và các thực thể con cuối cùng (hay còn gọi là lá) chứa giá trị dữ liệu.

Phân loại theo đặc tính sử dụng

Chia nhỏ các cơ sở dữ liệu dựa trên mục đích và tính chất của việc sử dụng dữ liệu.

  • Cơ sở dữ liệu hoạt động: Dùng để quản lý và truy xuất thông tin hàng ngày trong cơ quan, tổ chức hoặc doanh nghiệp. Hỗ trợ nghiệp vụ và quy trình làm việc hàng ngày.
  • Cơ sở dữ liệu kho: Lưu trữ dữ liệu liên quan trong nhiều năm. Dùng cho phân tích và so sánh dữ liệu theo thời gian. Giúp phát hiện xu hướng và phát triển của tổ chức theo thời gian. Dữ liệu đã được sàng lọc, chỉnh sửa và tích hợp.
  • Cơ sở dữ liệu ngữ nghĩa: Xuất hiện trong kỷ nguyên Internet. Lưu trữ thông tin về ý nghĩa, ví dụ như sự kiện của các đối tượng. Được thiết kế để đại diện cho thế giới thực với độ chính xác cao. Dữ liệu được tổ chức theo cấu trúc tuyến tính và phân cấp, cho phép máy tính tương tác với thông tin mà không cần sự giải thích từ con người.
Cơ sở dữ liệu có thể được phân loại theo từng đặc tính sử dụng
Cơ sở dữ liệu có thể được phân loại theo từng đặc tính sử dụng

Phân loại theo mô hình triển khai

Cơ sở dữ liệu có ba loại theo mô hình triển khai:

  • Cơ sở dữ liệu tập trung: Lưu trữ và quản lý tại một địa điểm duy nhất, được quản lý bởi một tổ chức hay cá nhân. Người dùng truy cập thông qua mạng để cập nhật và truy xuất dữ liệu.
  • Cơ sở dữ liệu phân tán: Tức là chia dữ liệu ra nhiều máy tính và hệ thống, kết nối qua mạng. Có thể được quản lý bởi nhiều tổ chức, cần chính sách thống nhất để đảm bảo tính tương thích và trao đổi thông tin.
  • Cơ sở dữ liệu tập trung có bản sao: Đây là loại kết hợp cả hai mô hình trên. Một cơ sở dữ liệu tập trung lưu trữ toàn bộ dữ liệu, trong khi các cơ sở dữ liệu phân tán lưu trữ dữ liệu riêng và đồng bộ với cơ sở dữ liệu trung tâm.

Các loại mô hình cơ sở dữ liệu thông dụng

Mô hình cơ sở dữ liệu là gì? Là sự biểu thị cấu trúc logic của cơ sở dữ liệu và quy định các mối quan hệ, quy tắc lưu trữ, tổ chức và truy xuất dữ liệu. Mỗi ứng dụng cơ sở dữ liệu được xây dựng trên một mô hình dữ liệu riêng.

Mô hình dữ liệu phân cấp

Cơ sở dữ liệu phân cấp (Hierarchical model) ra đời từ những năm 60 và được sử dụng rộng rãi trong những năm 1970. Mô hình này tổ chức dữ liệu dưới dạng cây, thiết lập quan hệ cha-con giữa các tệp tin.

Mô hình cơ sở dữ liệu phân cấp dễ dàng xây dựng và thao tác, phù hợp cho các tổ chức có cấu trúc phân cấp như tổ chức nhân sự. Tuy nhiên, chúng có xu hướng tạo ra dữ liệu trùng lặp và không nhất quán.

Mô hình dữ liệu phân cấp (Hierarchical model) sử dụng rộng rãi trong những năm 70
Mô hình dữ liệu phân cấp (Hierarchical model) sử dụng rộng rãi trong những năm 70

Mô hình dữ liệu hướng đối tượng

Mô hình dữ liệu hướng đối tượng (Object Oriented model) được ra đời sau các mô hình khác. Mô hình này xuất hiện vào đầu những năm 90 và tổ chức dữ liệu bằng cách đóng gói thuộc tính và phương thức trong các cấu trúc. Mô hình này cho phép định nghĩa các đối tượng phức tạp với các tính chất như bao đóng, kế thừa và đa hình.

Tuy nhiên, mô hình này có nhược điểm là cấu trúc lưu trữ phức tạp, có thể yêu cầu sử dụng nhiều con trỏ. Khả năng tối ưu hóa chưa tốt và hạn chế trong một số trường hợp.

Mô hình dữ liệu mạng

Cơ sở dữ liệu mạng (Network model) xuất hiện sau mô hình phân cấp và tổ chức dữ liệu dưới dạng một đồ thị hướng. Mô hình này được gọi là mô hình mạng cấu trúc dữ liệu. Trong đồ thị, các đỉnh đại diện cho các thực thể và các cung đại diện cho quan hệ giữa các đỉnh. Một kiểu bản ghi có thể kết nối với các kiểu bản ghi khác.

Một thực thể con sẽ có nhiều thực thể cha và nhiều đường dẫn truy cập để truy xuất dữ liệu theo cấu trúc đã được xác định sẵn trong mô hình dữ liệu mạng.

Cơ sở dữ liệu mạng là một mạng lưới bao gồm các thực thể cha và thực thể con
Cơ sở dữ liệu mạng là một mạng lưới bao gồm các thực thể cha và thực thể con

Mô hình dữ liệu quan hệ

Cơ sở dữ liệu quan hệ (Relational model) ra đời vào những năm 1980 và được coi là một mô hình phổ biến trong doanh nghiệp vì tính hiệu quả, linh hoạt và tương thích với phần cứng nhanh hơn. Cơ sở dữ liệu quan hệ tổ chức dữ liệu thành các bảng thay các danh sách liên kết.

Trong mô hình cơ sở dữ liệu quan hệ, mỗi danh mục được biểu diễn bằng một bảng, trong đó các thuộc tính của danh mục là các cột và các bản ghi dữ liệu là các hàng.

Tính ứng dụng của cơ sở dữ liệu trong doanh nghiệp

Ứng dụng của cơ sở dữ liệu trong doanh nghiệp rất đa dạng và quan trọng, từ việc lưu trữ thông tin khách hàng, quản lý hàng hóa đến việc phân tích dữ liệu kinh doanh và quản lý tài chính.

Quản lý hàng tồn kho

Ứng dụng của cơ sở dữ liệu là gì đối với doanh nghiệp? Sử dụng cơ sở dữ liệu giúp doanh nghiệp quản lý hàng tồn kho một cách hiệu quả. Hệ thống này theo dõi và lưu trữ thông tin về hàng hóa tồn kho, giúp đảm bảo sẵn có đủ hàng hóa và tối ưu quy trình cung ứng, từ đó giảm thiểu lãng phí.

Cơ sở dữ liệu được ứng dụng trong quản lý hàng tồn kho của doanh nghiệp
Cơ sở dữ liệu được ứng dụng trong quản lý hàng tồn kho của doanh nghiệp

Quản lý nhân sự

Áp dụng cơ sở dữ liệu trong quản lý nhân sự giúp tổ chức lưu trữ thông tin liên quan đến nhân viên một cách hiệu quả. Cơ sở dữ liệu này bao gồm hồ sơ cá nhân, thông tin liên lạc, lịch sử công việc, lương bổng và chế độ phúc lợi của nhân sự. Điều này giúp quản lý nhân sự dễ dàng truy cập và quản lý thông tin liên quan đến nhân viên một cách chính xác và nhanh chóng.

Cơ sở dữ liệu giúp doanh nghiệp quản lý nhân sự dễ dàng
Cơ sở dữ liệu giúp doanh nghiệp quản lý nhân sự dễ dàng

Quản lý dự án, dữ liệu

Quản lý dự án thông qua cơ sở dữ liệu giúp theo dõi và quản lý thông tin dự án như lịch trình, tài nguyên, tiến độ công việc và nhân lực được phân công. Cơ sở dữ liệu cũng hỗ trợ phân tích và khai thác dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau, giúp đưa ra quyết định thông minh và phát hiện cơ hội mới.

Quản lý và lưu trữ thông tin khách hàng

Sử dụng cơ sở dữ liệu để quản lý và lưu trữ thông tin khách hàng đem lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp. Cơ sở dữ liệu này bao gồm thông tin cá nhân, lịch sử mua hàng, tương tác và phản hồi từ khách hàng. Việc lưu trữ này giúp doanh nghiệp có cái nhìn rõ hơn về nhu cầu của khách hàng, từ đó xây dựng các chiến lược tiếp thị phù hợp và cung cấp dịch vụ tốt hơn cho khách hàng.

Quản lý tài chính

Áp dụng cơ sở dữ liệu trong quản lý tài chính giúp doanh nghiệp lưu trữ và quản lý thông tin tài chính một cách hiệu quả. Cơ sở dữ liệu này bao gồm thông tin về thu chi, hóa đơn, báo cáo tài chính và các tài liệu liên quan. Mục tiêu của việc lưu trữ này là giúp doanh nghiệp theo dõi và kiểm soát tình hình tài chính, phân tích hiệu suất tài chính và đưa ra các chiến lược phù hợp nhất cho sự phát triển và thành công của doanh nghiệp.

Luci – Đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ IoT tổng thể

Cơ sở dữ liệu không chỉ đơn giản là một kho lưu trữ dữ liệu mà còn chứa đựng các quy tắc và ràng buộc để đảm bảo tính toàn vẹn và an toàn cho dữ liệu. Đồng thời, chúng còn cung cấp các công cụ để truy xuất, xử lý dữ liệu một cách nhanh chóng và chính xác.

Thông tin cơ bản về cơ sở dữ liệu bao gồm các loại cơ sở dữ liệu phổ biến như cơ sở dữ liệu quan hệ, cơ sở dữ liệu NoSQL, cơ sở dữ liệu đối tượng và cơ sở dữ liệu văn bản. Mỗi loại cơ sở dữ liệu có điểm mạnh, điểm yếu riêng, phù hợp với các ứng dụng và yêu cầu khác nhau.

Với vai trò quan trọng của cơ sở dữ liệu trong việc quản lý thông tin, việc lựa chọn đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ IoT tổng thể là vô cùng quan trọng. Luci là một trong những đơn vị hàng đầu trong lĩnh vực này, cung cấp các giải pháp hiệu quả và tiên tiến nhất để giúp doanh nghiệp tối ưu hóa việc quản lý cơ sở dữ liệu và triển khai các ứng dụng IoT một cách hiệu quả nhất. 

Luci cung cấp giải pháp công nghệ IoT
Luci cung cấp giải pháp công nghệ IoT

Trên đây là toàn bộ thông tin giải đáp cơ sở dữ liệu là gì? Nếu bạn đang tìm kiếm giải pháp công nghệ IoT tổng thể, hãy xem xét Luci. Liên hệ với Luci ngay để khám phá thêm về các giải pháp công nghệ tiên tiến nhất!

  • Trụ sở Hà Nội: Tầng 2, toà New Skyline, Đường Nguyễn Khuyến, Phường Văn Quán, Quận Hà Đông, Tp. Hà Nội.
  • Văn phòng Hồ Chí Minh: Tầng 8, Tòa nhà Pearl Plaza, Số 561A Điện Biên Phủ, P.25, Q.Bình Thạnh, TP.Hồ Chí Minh
  • Hotline:0902 239 589
  • Website: www.luci.vn.
  • Email: info@luci.vn
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Góp ý
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận
Mục lục