8 ứng dụng nổi bật của trí tuệ nhân tạo trong giáo dục

136 lượt xem
Chia sẻ:
8 ứng dụng nổi bật của trí tuệ nhân tạo trong giáo dục

Kỷ nguyên số đang có những ảnh hưởng to lớn đến mọi khía cạnh của đời sống xã hội, ngành giáo dục cũng không nằm ngoài làn sóng đó. Trí tuệ nhân tạo trong giáo dục là một giải pháp công nghệ mới và là người bạn đồng hành đầy tiềm năng trong hành trình chinh phục tri thức thời đại số. Đó không chỉ là một xu hướng mà còn là cơ hội mở ra cánh cửa cho sự phát triển toàn diện của thế hệ trẻ, thích ứng và thành công trong thế giới ngày càng hiện đại.

1. Trí tuệ nhân tạo là gì?

Trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence) là lĩnh vực khoa học máy tính chuyên giải quyết các vấn đề nhận thức, thường liên quan đến trí tuệ con người, ví dụ như học tập, sáng tạo và nhận diện hình ảnh. Các tổ chức hiện đại thu thập vô số dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau như cảm biến thông minh, nội dung do con người tạo ra, công cụ giám sát và nhật ký hệ thống. Mục tiêu của AI là tạo ra các hệ thống tự học có thể tìm ra ý nghĩa của dữ liệu. Sau đó, AI áp dụng kiến thức thu được để giải quyết các vấn đề mới theo cách giống như con người.

Trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence)
Trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence)

Ví dụ, trí tuệ nhân tạo đang giúp tối ưu hóa giao thông đô thị thông qua việc phân tích dữ liệu giao thông, dự đoán tình trạng giao thông và đưa ra các giải pháp điều chỉnh luồng giao thông giúp cho các phương tiện lưu thông dễ dàng.

2. Ý nghĩa của việc tích hợp trí tuệ nhân tạo trong giáo dục

Cho dù chúng ta có nhận ra hay không, trí tuệ nhân tạo đã trở thành một thành phần thiết yếu trong nhiều ngành nghề. Có thể bắt đầu từ các thiết bị thông minh, ngành công nghệ thông tin, tài chính, công nghiệp, nông nghiệp… đến trí tuệ nhân tạo trong giáo dục. Giải pháp công nghệ này đang có những tác động trên mọi lĩnh vực trong cuộc sống hiện đại.

Theo báo cáo của UNESCO (AI and education: Guidance for policy-makers, 2021), Quy mô thị trường cho trí tuệ nhân tạo trong giáo dục có giá trị 1,1 tỷ USD năm 2020, dự kiến sẽ tăng lên khoảng 6 tỷ USD vào năm 2024, tăng trưởng 445% chỉ trong 4 năm. AI cũng rất quan trọng đối với những nỗ lực của UNESCO, nhằm thực hiện mục tiêu phát triển bền vững vào năm 2030, bảo đảm giáo dục công bằng và thúc đẩy các cơ hội học tập suốt đời cho tất cả mọi người. Hiện nay, Liên Hợp quốc đang theo đuổi mục đích “AI cho tất cả” với hy vọng rằng công nghệ có thể giúp cung cấp các cơ hội học tập bình đẳng. Việc tích hợp trí tuệ nhân tạo vào lĩnh vực giáo dục ngày càng trở nên quan trọng do có nhiều lợi thế và tiềm năng thay đổi trải nghiệm học tập.

Trí tuệ nhân tạo đã trở thành tài sản vô giá trong lĩnh vực giáo dục
Trí tuệ nhân tạo đã trở thành tài sản vô giá trong lĩnh vực giáo dục

Khi nói đến giáo dục thời đại số, việc tích hợp trí tuệ nhân tạo trong giáo dục đã tạo nên khái niệm học tập hoàn toàn mới – giáo dục thông minh. Trong đó, thị trường giáo dục kỹ thuật số e-Learning đang tăng trưởng mạnh mẽ, tạo nên sự khác biệt, từ các khóa học kỹ thuật số đến tài liệu tham khảo trực tuyến và lớp học ảo. Có thể nói trí tuệ nhân tạo trong giáo dục đã cách mạng hóa các phương pháp học tập truyền thống.

3. 8 ứng dụng nổi bật của trí tuệ nhân tạo trong giáo dục

Trí tuệ nhân tạo AI đang có nhiều ứng dụng quan trọng trong lĩnh vực giáo dục, giúp cải thiện quá trình dạy và học. Cùng Luci tìm hiểu 9 ứng dụng quan trọng của AI trong giáo dục thời đại số.

3.1 Sáng tạo nội dung thông minh

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục có thể tự động tạo ra các tài liệu giáo trình và bài giảng phù hợp dựa trên nội dung được cung cấp. Các thông tin được tổ chức một cách logic và sáng tạo giúp học sinh hiểu và tiếp thu dễ dàng hơn. Bài giảng kỹ thuật số cũng giúp cho việc tìm kiếm, lưu trữ, tra cứu tài liệu học tập của học sinh trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết.

Sáng tạo nội dung thông minh bằng AI kích thích trải nghiệm thực tế về môi trường học tập
Sáng tạo nội dung thông minh bằng AI kích thích trải nghiệm thực tế về môi trường học tập

3.2 Cá nhân hóa việc học tập

Các ứng dụng của AI trong giáo dục đang thay đổi cách chúng ta dạy và học trên toàn cầu
Các ứng dụng của AI trong giáo dục đang thay đổi cách chúng ta dạy và học trên toàn cầu

Một tính năng quan trọng của trí tuệ nhân tạo đó là có thể phân tích dữ liệu về người học để tạo ra các kế hoạch học tập cá nhân hóa, phù hợp với nhu cầu và khả năng của từng học sinh. Thông qua các tính năng như trò chơi AI, danh sách bài học tùy chỉnh để đạt được kết quả học tập hiệu quả hơn.

Ví dụ như nhiều ứng dụng học ngoại ngữ đã áp dụng trí tuệ nhân tạo để cá nhân hóa quá trình học tiếng Anh cho từng người dùng. Bằng cách đánh giá trình độ và mục tiêu học tập của mỗi người, hệ thống tự động đề xuất nội dung học tập phù hợp. Theo dõi tiến trình học tập và cung cấp phản hồi tạo ra trải nghiệm học tập hiệu quả và hấp dẫn.

3.3 Khả năng truy cập thích ứng

Giáo dục thời đại số đã vượt qua những biên giới về mặt địa lý. Nhờ sự phát triển mạnh mẽ của Internet, công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo, những bài giảng, tài liệu học tập và những thông tin bổ ích có thể được cung cấp cho học giả toàn cầu. Hiện nay, đã có công cụ chuyển đổi ngôn ngữ do AI cung cấp, cung cấp phụ đề theo thời gian thực cho các bài giảng.

AI có vai trò quan trọng trong việc thuyết giảng cho học giả khiếm thị hoặc khiếm thính
AI có vai trò quan trọng trong việc thuyết giảng cho học giả khiếm thị hoặc khiếm thính

3.4 Phát triển hình thức học từ xa

Học từ xa là một hình thức giáo dục mới trong những năm gần đây, đặc biệt khi thế giới trải qua đại dịch Covid buộc chúng ta phải giãn cách và tránh sự tiếp xúc gần. Lúc này, trí tuệ nhân tạo và giáo dục có cơ hội được song hành và cùng nhau phát triển mạnh mẽ. AI được sử dụng để tạo ra các nền tảng học trực tuyến thông minh và linh hoạt, giúp cải thiện trải nghiệm học tập từ xa cho học sinh, nâng cao chất lượng giáo dục và tạo ra một môi trường học tập linh hoạt và tiện lợi cho mọi người.

3.5 Giáo viên ảo

Giáo viên ảo là một ứng dụng của trí tuệ nhân tạo trong giáo dục. AI được sử dụng để tạo ra một nhân vật ảo có khả năng tương tác với học sinh, cung cấp thông tin, giải đáp câu hỏi và hỗ trợ trong quá trình học tập.

Ví dụ, một giáo viên ảo có thể được sử dụng để hướng dẫn học sinh trong việc học ngoại ngữ. Hệ thống AI có thể phân tích ngữ cảnh và giao tiếp với học sinh thông qua các bài tập ngôn ngữ, cung cấp phản hồi tức thì và đưa ra những chỉ dẫn để giúp người học cải thiện kỹ năng ngôn ngữ. Giáo viên ảo không thể thay thế hoàn toàn vai trò của giáo viên thực tế, nhưng chúng có thể là một công cụ hữu ích để bổ sung và hỗ trợ trong quá trình giảng dạy và học tập.

3.6 Hệ thống phần mềm AI tác dụng tích cực trong các kỳ thi và phỏng vấn

Các chương trình AI theo dõi từng cá nhân thông qua camera web, micro và trình duyệt web, đồng thời thực hiện phân tích thao tác gõ phím, khi có bất kỳ chuyển động bất thường nào sẽ cảnh báo hệ thống, giúp phát hiện hành vi đáng ngờ và cảnh báo cho giám thị. 

Ví dụ kỳ thi tiếng anh PTE (Pearson Test of English) là chứng chỉ tiếng Anh quốc tế, được công nhận ở nhiều quốc gia cho các mục đích khác nhau như du học, việc làm, định cư,… Kỳ thi này hoàn toàn được thực hiện trên máy tính và “người” chấm điểm chính là AI, cho kết quả khách quan và nhanh chóng.

3.7 Tự động hóa nhiệm vụ

Bên cạnh việc tạo ra quy trình giảng dạy phù hợp, hệ thống phần mềm trí tuệ nhân tạo có thể đảm nhận việc kiểm tra bài tập về nhà, chấm điểm bài kiểm tra, duy trì báo cáo, thuyết trình và ghi chú cùng các nhiệm vụ quản trị khác.

Ví dụ, khi học sinh hoàn thành một bài kiểm tra trực tuyến, hệ thống sẽ tự động đọc và phân tích các câu trả lời của học sinh, đánh giá độ chính xác và độ hoàn thiện của mỗi câu trả lời dựa trên các tiêu chí đã được xác định trước. Sau đó, hệ thống sẽ tự động tạo điểm số cho mỗi học sinh dựa trên kết quả của bài kiểm tra. Quá trình này diễn ra tức thì và không cần sự can thiệp của giáo viên, giúp tiết kiệm thời gian và công sức cho việc chấm điểm.

AI hỗ trợ các công việc mang tính định kỳ trong giáo dục
AI hỗ trợ các công việc mang tính định kỳ trong giáo dục

3.8 Phản hồi dựa trên dữ liệu tùy chỉnh

Trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra sự phản hồi mang tính cá nhân hóa, phù hợp với từng người học dựa trên dữ liệu được thu thập được. Từ đó, có thể tạo ra trải nghiệm học tập cá nhân hóa và đáp ứng được nhu cầu riêng biệt của từng học sinh.

Phản hồi dựa trên dữ liệu tùy chỉnh không chỉ giúp học sinh hiểu rõ hơn về điểm mạnh và điểm yếu của mình mà còn hỗ trợ giáo viên trong việc theo dõi tiến trình học tập và đưa ra các biện pháp hỗ trợ phù hợp. Điều này giúp tăng cường hiệu quả của quá trình dạy và học, tạo ra một môi trường học tập tích cực và đáng tin cậy.

4. Những nguy cơ khi sử dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục

Thận trọng với những nguy cơ do lạm dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục 
Thận trọng với những nguy cơ do lạm dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục

Tích hợp trí tuệ nhân tạo trong giáo dục là xu thế tất yếu, đóng góp vào sự phát triển của ngành giáo dục thời đại mới, thế nhưng đó cũng là những nguy cơ tiềm ẩn cần được xem xét.

4.1 Giảm giao tiếp và tương tác giữa thầy và trò

Sử dụng trí tuệ nhân tạo trong giảng dạy có thể tạo ra khoảng cách giữa học sinh và giáo viên, làm mất đi sự tương tác và kết nối giữa thầy và trò. Nếu học sinh thường xuyên tương tác với trí tuệ nhân tạo thay vì với giáo viên và bạn bè, có thể thiếu đi cơ hội phát triển kỹ năng giao tiếp, kỹ năng xã hội và kỹ năng làm việc nhóm. Hệ thống trí tuệ nhân tạo thường không thể đáp ứng được mức độ linh hoạt và cá nhân hóa như một giáo viên. Điều này có thể làm giảm sự đa dạng trong phương pháp giảng dạy, khó có thể thấu hiểu được những nhu cầu, mong muốn của các em học sinh.

Do đó, trong giáo dục, người thầy vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn và tương tác với học sinh, còn công nghệ chỉ nên được sử dụng như một công cụ hỗ trợ. Bên cạnh đó, việc đào tạo và phát triển kỹ năng cho học sinh để sử dụng trí tuệ nhân tạo một cách hiệu quả cũng cần được quan tâm.

4.2 Làm tăng khoảng cách kỹ năng giữa các học sinh

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục làm tăng khoảng cách kỹ năng giữa các học sinh 
Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục làm tăng khoảng cách kỹ năng giữa các học sinh

Thế giới hiện đại của chúng ta cũng dẫn đến khoảng cách về kinh tế cho nhiều gia đình. Do đó, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục cũng có thể góp phần tạo ra sự bất bình đẳng giữa các nhóm dân số thiệt thòi và khó có thể tiếp cận nền giáo dục tích hợp AI. Việc thiếu các điều kiện hạ tầng cơ bản cũng tạo ra một khoảng cách kỹ thuật số trong việc ứng dụng sự phát triển của công nghệ.

4.3 Phụ thuộc và lạm dụng trí tuệ nhân tạo

Sự phụ thuộc quá mức vào trí tuệ nhân tạo có thể làm cho giáo viên và học sinh trở nên mất kỹ năng hoặc mất khả năng giải quyết vấn đề khi không có sự hỗ trợ từ trí tuệ nhân tạo. Do đó, nền giáo dục cần có cách tiếp cận và sử dụng AI phù hợp. 

Tuy nhiên, thay vì sợ hãi và tránh xa, chúng ta nên tiếp tục học hỏi và nghiên cứu về AI để có thể hiểu rõ hơn về công nghệ này và sử dụng nó một cách hiệu quả, không chỉ trong giáo dục mà còn ứng dụng sự tiến bộ và vai trò của AI trong các lĩnh vực khác.

Hy vọng những chia sẻ của Luci đã giúp bạn hiểu rõ hơn về các ứng dụng của trí tuệ nhân tạo trong giáo dục. Việc tiếp cận trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence) từ trên ghế nhà trường sẽ giúp học sinh tìm hiểu và làm quen với những công nghệ mới, tạo nền tảng và tư duy vững chắc để làm việc với AI trong tương lai.

Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Góp ý
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận
Mục lục